Lương Thử Việc — Quyền Lợi Bạn Được Phép Đòi (Và Cách Đàm Phán)

Nhận được offer — mừng. Nhưng rồi nhìn con số lương thử việc và thấy nó... kỳ lạ.

"Em offer 18 triệu nhưng thử việc chỉ trả 10 triệu, có bình thường không?"

Không bình thường. Và bạn có quyền đàm phán.

Luật quy định gì về lương thử việc?

Theo Bộ Luật Lao động 2019, Điều 26:

"Tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó."

Có nghĩa là:

Nếu công ty trả thấp hơn 85% → vi phạm luật lao động.

Thời gian thử việc — giới hạn bạn cần biết

Theo Điều 25 BLLĐ 2019:

Quan trọng: Công ty chỉ được thử việc 1 lần với 1 công việc. Không được ép bạn thử việc lần 2.

4 kiểu hợp đồng thử việc — cái nào có lợi cho bạn?

Kiểu 1: Hợp đồng thử việc riêng (phổ biến nhất)

• Ký hợp đồng thử việc 1-2 tháng
• Sau đó ký tiếp hợp đồng lao động chính thức
• Rủi ro: Không có BHXH trong thời gian này, không có trợ cấp nếu bị nghỉ đột ngột

Kiểu 2: Hợp đồng lao động có điều khoản thử việc (có lợi hơn)

• Ký thẳng HĐLĐ, có ghi "thời gian thử việc X ngày"
• Lợi ích: Được đóng BHXH từ đầu, được bảo vệ đầy đủ theo luật lao động
• Khi hết thử việc không cần ký thêm — tự động thành chính thức

Kiểu 3: Ký HĐLĐ ngắn hạn 1 năm (một số công ty dùng thay thử việc)

• Bỏ qua giai đoạn thử việc hoàn toàn
• Hưởng 100% lương và đầy đủ quyền lợi từ ngày đầu
• Phổ biến ở các công ty FDI và MNC

Kiểu 4: Không ký gì — chỉ "làm thử xem"

• Tuyệt đối tránh. Bạn không có bất kỳ bảo vệ pháp lý nào.
• Nếu bị nghỉ sau 2-3 tuần, không đòi được gì.

Những gì công ty thường không nói khi offer

Sau 8 năm làm HR, tôi thấy những pattern này lặp đi lặp lại:

"Lương thử việc thấp hơn vì cần xem performance trước"

Không đúng. Luật không có quy định này. Lương thử việc thấp hơn 85% là vi phạm, bất kể lý do gì.

"Sau thử việc sẽ review lương"

Cẩn thận với câu này. Yêu cầu ghi rõ vào email/hợp đồng: "sau thử việc lương sẽ là X triệu" — không phải "sẽ được xem xét."

"Đây là chính sách công ty, không thể thay đổi"

Có thể thay đổi. Đặc biệt nếu bạn có offer cạnh tranh hoặc kỹ năng hiếm.

"Thử việc 3 tháng"

Với hầu hết vị trí đại học, thử việc tối đa 60 ngày theo luật. Công ty không được kéo dài hơn. Nếu cần thêm thời gian, phải ký hợp đồng chính thức.

Cách đàm phán lương thử việc (script thực tế)

Tình huống: Bạn nhận offer 18 triệu, thử việc chỉ 12 triệu (67% — vi phạm luật)

Bước 1 — Xác nhận lại:

"Anh/chị ơi, em muốn xác nhận lại: theo offer letter, lương chính thức là 18 triệu nhưng thử việc là 12 triệu — tức là khoảng 67%. Em muốn hỏi thêm về policy này vì luật lao động quy định thử việc tối thiểu 85%."

Bước 2 — Đề xuất cụ thể:

"Em hiểu công ty có lý do riêng. Nhưng em muốn đề xuất mức 15.3 triệu (85%) trong thời gian thử việc — đây là mức tối thiểu theo luật và cũng giúp em tập trung hoàn toàn vào công việc ngay từ đầu."

Bước 3 — Nếu họ từ chối:

"Em có thể hỏi lý do cụ thể không? Em muốn hiểu để đưa ra quyết định phù hợp nhất."

Nếu vẫn từ chối và vẫn dưới 85% → đây là red flag về văn hóa công ty. Một công ty không tôn trọng luật lao động từ ngày đầu thường có nhiều vấn đề khác.

Checklist trước khi ký hợp đồng thử việc

✅ Lương thử việc ≥ 85% lương chính thức
✅ Thời gian thử việc đúng giới hạn luật (≤ 60 ngày cho đại học+)
✅ Có email/văn bản xác nhận lương sau thử việc
✅ Rõ ràng tiêu chí để "pass" thử việc
✅ Biết loại hợp đồng đang ký (thử việc riêng hay điều khoản trong HĐLĐ)
✅ Hỏi về BHXH trong thời gian thử việc
✅ Không có điều khoản bắt đền bù nếu nghỉ trong thử việc (bất hợp pháp)

Nếu công ty không trả đủ lương thử việc — bạn có thể làm gì?

1. Khiếu nại với HR/Ban lãnh đạo — Email có timestamp, giữ bằng chứng
2. Gửi đơn đến Phòng Lao động Thương binh Xã hội địa phương
3. Khởi kiện tại Tòa án lao động (phức tạp hơn, phù hợp khi số tiền đáng kể)

Trong thực tế, hầu hết trường hợp được giải quyết ở bước 1 khi bạn đưa ra điều luật cụ thể.

Bạn đang nhận được offer và muốn review hợp đồng trước khi ký? Đặt lịch tư vấn 30 phút miễn phí với Hà Giang →